ROMA ÇAĞI
ROMA ÇAĞI
Actium savaşından önce Octavia-nus’un tarafına geçen Amyntas’a M.Ö. 36 yılında Antonius tarafından Kleopatra’ya verilen Kilikia Trakheia (Dağlık Kilikya) M.Ö. 30 yılında ödül olarak verilmişti.
Fetihlerine devam eden vasal kral Amyntas, İsavria’yı sakinleştirmek, halkının direncini kırmak için, bu bölgenin müstahkem ve önemli kenti olan İsavra’yı tahrip etti ve bunun yakınında aynı adı taşıyan bir kralı ikametgah yaptırarak etrafını surlarla çevirttirmeye başladı. Pompeus’un küçük asyada yaptığı düzenlemeleri sırasında, Derbe ve Laranda’nın dahil olduğu güney Lykaonia’yı verdiği Antiparter fırsatları kendi yönünde değerlendirerek bir eşkiya şefi olmuştu. Amyntas onu da yenerek topraklarını ele geçirdi ve Pisidia’nin dogusunda yer alan Homanadlar halkı üzerine yürüdü.
Amyntas’ın M.Ö. 25’de öldürülmesi sonucu geride büyük topraklar kalmıştı. M.Ö. 25 yılında Augustus bizzat kendisine bağlı olan Provincia Galatia’yı kurmuştur. Karaman bu eyaletin 5 bölgesinden Lykaonia bölgesi içinde yer almaktadır.
M.Ö. 25 yılında kurulan Galatia Eyaletinin bir parçası olan Doğu Pisidia ile İsavria’da yaşayan Homonodlara karşı bir sefer yapılması gerekmekteydi. Savaşın komutanı P.S. Quirinius çok yüksek ve çoğu yerde Torosların geçit vermez yüksek tepeleriyle çevrili olan yerlerde yaşayan Homanadların ülkesini ordusuyla çevirmiştir. Böylece onlari açlikla teslime zorlamıştır. Uzun sürdüğü anlaşılan bir ablukadan sonra P. S. Quirinius Plinius’un bildirdiğine göre, onların 44 tahkimli kalesini ele geçirerek yıkmış, başkentleri Homana’yı M. Ö. 4 -3’te ele geçirmiştir.
M.S. 17 yılında Archeolos’un ölümü üzerine Romalılar Cappadocia’yı zaptettiler. Lykaonia ve Cilicia Tracheia’daki parçasını oğlu II. Archelaos’a bıraktılar. M.S. 38 yılında Cilicia Tracheia ile Lykaonia’nın bir kısmı Caligula Germanicus tarafından IV. Antiochus ile İotape Philadelphos’a verilmiştir. Antiochus, Germanicopolis’le (Ermenek) Philadelphia (Akçaalan Köyü yakınları) şehirlerini kurdu. 40 yılında Antiochus krallığını kaybetti.(W.M Ramsay, Anadolu’nun Tarihi Coğrafyası, s417)
M.S. 41 yılında Antiochus yeniden kral yapılmıştır. Derbe, Lykaonia’ya eklenmiştir. Kalykadnos (Göksu) vadisinin doğusu Roma vilayeti Cilicia’ya ilave edilmiştir. 74 yılında Vespasian Cilicia Tracheia’yi Ketis’le (Göksu çevresi) beraber Cilicia Vilayetine ilave edilmiştir. 138-161 yıllarında da Lykaonia ile Isauria Galatia’dan ayrılarak Cilicia’ya ilave edilmiştir. (W.M. Ramsay, age, s.418)
Üçüncü yüzyılın sonuna doğru Galatia Vilayeti, Paphlagonia, Galatia ve Psidia’ya, Cilicia - Lykaonia - İsauria Vilayeti de Cilicia ile İsauria’ya bölünmüşlerdi. Karaman ve Ermenek çevreleri yeni İsauria Vilayeti içerisinde kalmaktaydı.
Karaman Çevresinde Roma Çağı’nın önemli Şehir ve Piskopuslukları şunlardır: Derbe, Barata, Laranda, İlistra, Melouos, Adrasos, Philadelpheia,Sbide, Domitipolis, Germanicopolis, Dalisandes, Eirenopolis, Neopolis, Lauzados, Zennopolis.
Bunların dışında yine karaman çevresinde, Ayrancı İlçesi, Ambar Köyü, Sidemara Höyüğü, Ayrancı İlçesi, Pınarkaya Köyü, Pınarkaya Höyüğü, Kazımkarabekir İlçesi, Asar Höyük (Pyrgos), Akarköy Örenyeri, Muratdede Örenyeri, Çamlıca Köyü, Damlaçalı Örenyeri, Yukarıçağlar Köyü, Yukarıçağlar Örenyeri, Göktepe Kasabası, Köristan Örenyeri, Başyayla İlçesi, Tepe Örenyeri ve birçok höyüğün üzerinde Roma Çağı’na ait buluntulara rastlanılmıştır.
Karaman Müzesinde Muratdede, Bozkandak, Bardas, Kalaba, Bayır, Akçaalan, İhsaniye, Akın Köylerinde yer alan örenyerlerinden getirilen mezar stelleri ve kitabeler sergilenmektedir. Bu eserlerin çoğunluğu M.S. II.-III. Yüzyıllara aittir. Kazımkarabekir İlçesinden getirilmiş olan mermer bir Asklepios heykeli çevrenin önemli buluntularındandır.
Ayrancı İlçesi, Ambar Köyünden (Sidemara) 19.yüzyılın sonlarında ele geçen ve M.S. 250 yılına tarihlenen Lahit İstanbul Arkeoloji Müzesine taşınmıştır. Kendi türündeki lahitlere adını veren (Sidemara Tipi) lahitin bir uzun yüzünde ortada, cenazesi lahde konmuş saygın kişi bir filozof görünüşünde otururken tasvir edilmiştir. Kızı sağ karşısında Artemis görünüşünde, eşi Demeter görünüşünde, başı örtülü olarak, sol yanındadır. Bu geniş yüzün iki ucundan her birinde, Dioskovroi ayakta durmakta, kendi atının yelelerini tutmakta. Diğer uzun yüzünde ve ayrıca bu yüzün devamı olarak, dar yüzlerden birinde, bir mezar kapısına doğru ilerlemekte olan bir genç kadın, elinde tuttuğu meyve dolu tepsiyi, kapının önündeki üç ayaklı masa üzerine koymaktadır. Kapının diğer yanında sakallı bir adam elinde bir rulo tutmaktadır. Lahdin kapağında ise, cenazesi bu lahde konmuş kişi ile eşi uzanir durumdadır. Kapağın alt bölümündeki kabartmalarda, yırtıcı hayvanlar, puttolar, eroslar, idman yapan atletler, araba yarışları bulunmaktadır. Sahneler yüksek kabartma tarzındadır. (Umar B. Türkiye’deki Tarihsel Anıtlar, 1995, s.138-139)
Roma Çağı’nın önemli bir kenti Derbe’dir. Anadoluda Hristiyanlığın yayılmasında büyük rol oynamış olan Pavlos tarafından 47, 50, 53 yıllarında 3 kez ziyaret edilmiştir. Aziz Pavlos’un Derbe’de iyi karşılandığı, vaazlar verdiği ve Hristiyanlik Dinine bir çok taraftar kazandırdığı bilinmektedir.
Roma İmparatorluğu, Augustus zamanında İmparatorluğun sınırlarını genişletirken yeni alınan ülkelerin dinlerini ve tanrılarını da kabul ediyordu. Roma sınırları içerisinde değişik ibadetle tapınma biçimleri serbestti. Tek tanrılı Yahudiliğin yanında Yunandan gelen tanrılar ve inanışlar ile şarkın mistik dinleri yaşamaya devam ediyordu.
Bu dönemde başlangiçta Yahudiligin bir mezhebi gibi görülen Hristiyanlik yaygınlaşmaya başladı. İlk yıllarda bu olayın Roma birliği ve hakimiyetini etkileyeceği düşünülmedi. Daha sonraki yıllarda ise Roma yasalarının en ağır cezalarına ve yok etme çabalarına rağmen Hristiyanlığın gelişmesi engellenemedi.
Hristiyanlık İ.S. ilk yüzyılda büyük bir hızla Suriye ve Anadolu’da yayıldı. İ. S. 60 yılında Romanın başkentine ulaşmış ve başkenti etkilemeye başlamıştı. Hristiyanlığın ilk başlarda Anadolu’da ve Suriye’de büyük bir hızla yayılmasında Aziz Pavlos’un büyük etkisi olmuştur.
Eğer yazıyı beğendiyseniz ya da ekleyecekleriniz varsa, lütfen yorumunuz yazın veya RSS aboneliği ile yeni yazılardan anında haberdar olun.
Yorumlar
Henüz Yorum Yok.
Yorum Yazın